Jak rozplanować drzewa owocowe w ogrodzie? Poradnik
Jesteś właścicielem przydomowego sadu, ogrodu lub działki rekreacyjnej? Jeśli tak, to zapewne zdajesz sobie sprawę z tego, jak wiele stoi przed Tobą zadań do wykonania. Ważny jest nie tylko dobór gatunków drzewek owocowych oraz zapewnienie im warunków do rozwoju, w tym np. odpowiedniego nasłonecznienia czy regularnego podlewania.
Oprócz tego niezbędne jest właściwe rozplanowanie drzew owocowych. Wbrew pozorom nie stanowi to tak prostego zadania, jak pierwotnie mogłoby się wydawać.
Jeśli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej na ten temat, przeczytaj nasz tekst — dzięki temu zdobędziesz użyteczne informacje dotyczącego tego, jak sadzić drzewa owocowe w ogrodzie przydomowym i odpowiednio to rozplanować. Powodzenia!
Spis treści
Sadzenie drzew owocowych w ogrodzie przydomowym — co trzeba uwzględnić?
Owoce z własnego ogrodowego drzewa smakują zupełnie inaczej niż odpowiedniki kupione w sklepie spożywczym — to nie ulega żadnym wątpliwościom.
Jeśli planujesz sadzenie drzew owocowych w ogrodzie, musisz mieć jednak na uwadze wiele kwestii. Jeśli chcesz rozplanować drzewa owocowe w ogrodzie, musisz wziąć pod uwagę m.in. takie kwestie jak:
- użycie zapylaczy,
- gęstość uprawy,
- rodzaj gleby,
- typ ukształtowania terenu uprawowego,
- czas na przygotowanie uprawy.
Użycie zapylaczy
Osoby, które nie są związane z branżą ogrodniczą, mogłyby pomyśleć, że przez zapylacze rozumie się pszczoły. Tymczasem, chodzi o co innego: zapylacze to po prostu inne odmiany tego samego gatunku drzewa owocowego.
Okazy różnych odmian powinno się sadzić naprzemiennie, ponieważ drzewka te pobudzają nawzajem swój wzrost.
Oto, jakie odmiany warto zastosować w charakterze zapylaczy (przykłady):
- James Grieve, Idared — są one konieczne w sytuacji, gdy zamierzasz posadzić w swoim sadzie lub ogrodzie drzewka owocowe jabłoni,
- Konferencja — odmiana ta jest absolutnym must have, jeśli hodujemy drzewa gruszy,
- Stanley — stosuje się ją w przypadku śliwy.
Oprócz powyższych, zapylaczy mogą potrzebować także takie drzewa owocowe jak np. czereśnie czy borówki.
Oczywiście, warto pamiętać, że nie wszystkie sadzonki owocowe w ogrodzie będą potrzebowały zapylaczy, by moc prawidłowo się rozwinąć. Do kategorii tej należą m.in. takie drzewka jak wiśnie czy brzoskwinie. Co więcej, w grupie tej można znaleźć również wiele krzewów owocowych (mowa tu głównie o agreście oraz malinach). O takich gatunkach mówimy, że są samorodne.
Samo zastosowanie innej odmiany w roli zapylacza to jeszcze nie wszystko. Oprócz tego każda odmiana drzewek lub krzewów owocowych wymaga umieszczenia zapylaczy w odpowiedniej odległości.
Zasadniczo przyjmuje się, by zapylaczy nie sadzić dalej niż 10 metrów od drzewek owocowych, ale jest to dość ogólna reguła — warto zapoznać się z zaleceniami osobno dla każdego gatunku.

Kluczowe przy planowaniu są odpowiednie odstępy
Gęstość uprawy
Przez gęstość uprawy rozumie się odległość, jaka powinna dzielić poszczególne okazy. Wymagania w tym zakresie różnią nie tylko się w zależności od wybranego przez nas gatunku, ale także wielkości danych drzewek owocowych.
Zasadniczo, im większe drzewa owocowe w ogrodzie sadzimy, tym większą odległość między nimi powinniśmy zastosować. Jeśli chodzi o małe i średnie gatunki, dobrze jest zapewnić im odległość liczącą ok. 2 metry.
Wraz z rozmiarami poszczególnych gatunków przestrzeń ta powinna się zwiększać, a optymalną odległością w przypadku dużych drzew owocowych jest przestrzeń licząca cztery metry.
W przypadku krzewów owocowych zaleca się odległość nie większą niż 1-2 metry (w zależności od wybranego gatunku/odmiany).
Dlaczego zastosowanie odpowiedniej odległości pełni tak ważną rolę? Odpowiedź na to pytanie jest prosta — jeśli w ogrodzie dojdzie do zbyt silnego zagęszczenia uprawy, ryzykujesz, że Twoja przydomowa uprawa nie rozwinie się odpowiednio. Poszczególne drzewka i krzewy owocowe zaczną wówczas “walczyć” o dostęp do takich zasobów jak:
- światło słoneczne,
- składniki odżywcze, woda itp. znajdujące się w glebie.
A zatem, jeśli nie pojedziesz odpowiednio do sadzenia drzew i krzewów owocowych na Twojej uprawie, ryzykujesz, że niektóre rośliny, z uwagi na niewystarczające składniki pokarmowe, zaczną obumierać. Mowa tu w szczególności o takich odmianach, które charakteryzuje mniej rozbudowany system korzeniowy.
Rodzaj gleby
Ważnym czynnikiem, który należy uwzględnić podczas planowania uprawy w ogrodzie, jest rodzaj gleby.
Jeśli w Twoim ogrodzie dominują gleby piaszczyste, należy dodatkowo wzbogacić podłoże, wykorzystując do tego torf lub kompost (optymalne jest naprzemienne stosowanie obydwu tych środków). Po upływie kilku tygodni od momentu, w którym przystąpimy do wzbogacania gleby, można sadzić drzewa owocowe lub krzewy.
Jeśli chodzi o odczyn gleby, to wybór w tym zakresie zależy od wybranych gatunków. Przykładowo, w przypadku jabłoni zaleca się stosowanie lekko kwaśnej ziemi, a dla truskawek, jagód, żurawiny czy borówek niezbędna będzie znacznie kwaśniejsza ziemia, tzn. podłoże o niskim odczynie pH. Odczyn obojętny jest z kolei zalecany w przypadku czereśni winorośli, śliwy oraz wielu innych.
Typ ukształtowania terenu uprawowego
Podczas planowania ważna jest nie tylko powierzchnia przeznaczona na uprawę, ale także ukształtowanie znajdującego się na niej terenu. Przede wszystkim powinno się sprawdzić, czy w danym miejscu znajduje się duża ilość kamieni (jest to często spotykane w przypadku działek o nierównej powierzchni, na której znajdują się wzniesienia).
W takiej sytuacji umieszczanie na nich roślin o dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym nie sprawdzi się. Korzenie nie będą wówczas w stanie odpowiednio funkcjonować i czerpać składników odżywczych z kamienistego i nieprzyjaznego podłoża.
Czas na przygotowanie uprawy
Zanim przystąpisz do sadzenia drzew owocowych, musisz zadbać o odpowiednie przygotowanie gleby. Rozumie się przez to m.in. prace polegające na odkwaszeniu gleby oraz jej odchwaszczeniu.
Ponieważ takie prace trwają zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni, warto uwzględnić je podczas tworzenia harmonogramu prac — zaleca się także dodanie ok. tygodniowego zapasu czasu na wypadek ewentualnych opóźnień oraz dodatkowych prac.
Jak sadzić drzewka owocowe, by nie popełnić błędów?
Jak rozplanować drzewa owocowe w ogrodzie? Realizacja tego zadania może wydawać się dziecinnie prosta, ale w rzeczywistości podczas sadzenia drzew owocowych łatwo jest o popełnienie kosztownych błędów.
W przypadku rekreacyjnych działek do częstych pomyłek należy wybór miejsca w pobliżu ogrodzenia. Jeśli już się na to zdecydujesz, pamiętaj, by sadzić drzewa owocowe niewielkich rozmiarów. W przeciwnym wypadku ryzykujesz, że gałęzie rosnącego drzewa zaczną nachodzić na teren Twojego sąsiada, co spowoduje konieczność ich przycinania.
Oprócz tego warto pamiętać, by nie sadzić obok siebie odmian, które mają duże wymagania uprawowe. Wynika to stąd, iż takie gatunki próbują rozbudowywać system korzeniowy, by pobierać z niego duże ilości związków mineralnych.
Jeśli obok siebie będą znajdować się właśnie takie rośliny, będą one miały poważny problem, by móc rozwinąć dobre ukorzenienie i pobierać składniki odżywcze. W efekcie prawidłowy wzrost i rozwój krzewów oraz drzew będzie utrudniony lub nawet niemożliwy. Rywalizujące ze sobą rośliny to nic dobrego z punktu widzenia całej uprawy.
Oto niektóre gatunki z przydomowego sadu lub ogródka, które — jeśli znajdą się ze sobą w bliskim sąsiedztwie — mogą zacząć sobie szkodzić:
- orzech włoski, śliwa oraz jabłoń,
- jabłoń i wiśnia.
Jak daleko powinny znajdować się od siebie te pary drzewek owocowych? Nie sposób jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, ale odległość ta nie powinna być mniejsza niż kilkanaście metrów.
Innym z błędów jest przeznaczenie całej działki do prowadzenia przydomowego sadu lub ogrodu. Tymczasem, jest to poważny błąd, ponieważ — jak już wspomniano — zbyt wiele roślin na niewielkiej przestrzeni może utrudnić im prawidłowy wzrost.
Zamiast tego zaleca się wykorzystanie w charakterze ogrodu owocowego nie więcej niż 1/3 (w skrajnych wypadkach 1/2) dostępnej powierzchni.
Jednocześnie, nie musisz obawiać się, że Twój ogród owocowy będzie wyglądał ubogo. Wręcz przeciwnie — młode drzewka można uzupełnić o przepięknie wyglądające, wielokolorowe rabaty kwiatowe.

Ogród z jabłoniami
Rozplanowanie drzew owocowych w ogrodzie to nie wszystko. O czym pamiętać podczas uprawy?
Jeśli wiesz już, jak rozplanować drzewa owocowe w ogrodzie, to bardzo dobrze. Oczywiście, taki stan rzeczy nie oznacza jeszcze, że to koniec wyzwań, jakim musisz stawić czoła. Wręcz przeciwnie — podczas uprawy musisz zwrócić uwagę także na:
- regularne podlewanie — ilość wody oraz częstotliwość jej dostarczania są uzależnione od potrzeb, jakie ma określony gatunek rośliny,
- stopień nasłonecznienia — większość gatunków uprawianych w polskich ogrodach potrzebuje dużej ilość promieni słonecznych. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z tego, że niektóre odmiany preferują raczej miejsca cieniste (zazwyczaj jednak dotyczy to mniej roślin ozdobnych, nie zaś drzew owocowych czy krzewów). Ciekawym rozwiązaniem jest umieszczenie w miejscu dobrze nasłonecznionym większych drzew, a pod nimi niewielkich krzewów, które preferują cień. Dzięki temu korona drzewa będzie w stanie ochronić krzew przed promieniami słonecznymi, jakie padają na ogród owocowy w okresie wiosenno-letnim,
- nawożenie uprawy — do tego zadania wykorzystuje się zarówno preparaty przetworzone chemiczne (jednym z nic jest saletra amonowa), jak i naturalne mieszanki stworzone na bazie roślin przeznaczonych na nawozy zielone,
- ochrona roślin w okresie wegetacyjnym,
- zabezpieczenie uprawy na okres zimowy — powinno się to zrobić jeszcze przed nadejściem przymrozków, ponieważ niskie temperatury mogą przyczynić się do obumarcia całej uprawy.
Jak rozplanować drzewa owocowe w ogrodzie? Podsumowanie
Jeśli chcesz cieszyć się pysznym, wyrazistym smakiem zdrowych owoców, musisz zadbać o odpowiednie rozplanowanie uprawy ogrodowej/sadu. Niewłaściwe działania w tym zakresie mogą utrudnić rozwój drzew owocowych i krzewów znajdujących się na Twojej uprawie.
Podczas planowania musisz uwzględnić m.in. wielkość uprawy, specyfikę gleby oraz to, czy na dany teren docierają promienie słoneczne (jak wiadomo, rośliny zasadzone w miejscach nasłonecznionych co do zasady lepiej się rozwijają).