Krzewy cieniolubne do ogrodu – przegląd możliwości

Zastanawiasz się, co posadzić w kąciku przy murku, gdzie nigdy nie dociera światło albo pod koroną rozłożystego drzewa? Pomyśl o jakimś krzewie nadającym się do cienia! Okazuje się, że rośliny cieniolubne są dość szeroko reprezentowane w ogrodzie, a wiele z nich ma naprawdę niewielkie wymagania, a przy tym fantastycznie wygląda. Przedstawiamy przykładowe krzewy cieniolubne!

Krzewy cieniolubne do ogrodu

Krzewy cieniolubne do ogrodu

Krzewy cieniolubne do ogrodu – czym się wyróżniają?

Większość z nas ma w ogrodzie zakątki, do których zupełnie nie docierają promienie światła słonecznego lub docierają w niewielkich ilościach. Jeśli nie mamy zbyt dużej wiedzy o tym, jak uprawiać poszczególne rośliny, możemy się zastanawiać, czy dane kwiaty, krzewy czy drzewa będą dobrze rosły w cieniu.

Można wyszukiwać konkretne gatunki w Internecie i czytać o ich wymaganiach, ale czasami zdarza się, że nie znamy nawet nazwy jakiejś rośliny. Co robić w takiej sytuacji? Czy jest jakaś metoda, która pozwala określić, czy mamy w ręku rośliny cieniolubne? Nie ma w pełni niezawodnego sposobu, ale są pewne wskazówki, które mogą nas naprowadzić na właściwy trop:

  1. Ozdobne krzewy do cienia raczej nie mają dużych kwiatów. Rośliny, aby mogły obficie kwitnąć, w większości przypadków potrzebują słońca.
  2. Jeśli masz roślinę o wielobarwnych liściach, to raczej nie będzie ona dobrym wyborem do cienia. Takie gatunki krzewów na ogół potrzebują światła słonecznego, aby ich liście mogły się efektownie przebarwiać.
  3. Większość roślin nadających się do cienia ma liście w kolorze ciemnozielonym.

Oczywiście, od wszystkich tych reguł zdarzają się pewne wyjątki!

Krzewy do cienia i półcienia – polecane gatunki

Poniżej prezentujemy przykładowe krzewy ozdobne, które nadają się do cienia i na stanowiska częściowo zacienione. Są pośród nich rośliny o rozmaitych wymaganiach uprawowych, zimozielone oraz zrzucające liście na zimę. Z pewnością któraś z nich znakomicie sprawdzi się w Twoim ogrodzie!

Bukszpan wiecznie zielony (Buxus sempervirens)

To gęsty, zimozielony krzew ozdobny o zwartym pokroju, któremu nie zaszkodzi duża ilość cienia. Dekoracyjne są owalne, połyskliwe liście. Bukszpan należy do roślin o dużej łatwości formowania, dzięki czemu idealnie nadaje się na żywopłoty. Z jego pomocą można też tworzyć ozdobne, zielone figury do ogrodu.

Bukszpan ma nieduże wymagania uprawowe. Pewną wadą może być jednak powolny wzrost oraz duża podatność na inwazję szkodnika, jakim jest ćma bukszpanowa. Siane przez nią spustoszenie może sprawić, że cała roślina obumrze.

Hortensja bukietowa (Hydrangea paniculata)

Hortensje to jedne z najpiękniejszych krzewów do Twojego ogrodu, gdyż mogą go zdobić właściwie o każdej porze roku. Wiosną roślina zachwyca bujną zielenią liści, latem i jesienią obficie kwitnie, a okres zimy to pora efektownie oszronionych kwiatów.

Hortensja bukietowa dorasta do 2 m wysokości. W zależności od odmiany, kwitnie na biało, kremowo, różowo, a nawet zielono. Nie jest to może typowa roślina do głębokiego cienia, ponieważ potrzebuje umiarkowanych ilości światła słonecznego, natomiast zdecydowanie warto ją mieć w ogrodzie ze względu na jej wyjątkowy urok.

Hortensja bukietowa niebieska

Hortensja

Mahonia pospolita (Mahonia aquifolium)

Mahonia to zimozielony krzew ozdobny bardzo chętnie uprawiany w miastach, ze względu na odporność na zanieczyszczenia powietrza. Mierzy ok. 1 m wysokości i nie szkodzą jej ujemne temperatury. Dla tej rośliny dobre miejsce w ogrodzie będzie się znajdowało pod drzewami, wzdłuż ścian budynków i na rabatach porastanych przez inne ozdobne krzewy do cienia.

Ogromną zaletą tych krzewów są okazałe, skórzaste liście o ząbkowanych krawędziach. Kwiaty pojawiają się w kwietniu i maju, mają barwę intensywnie żółtą i tworzą groniaste kwiatostany na końcach pędów. Krzew wydaje również dekoracyjne owoce – ciemnoniebieskie, wręcz granatowe, w kształcie kuli lub delikatnie wydłużone, sprawiające wrażenie pokrytych woskiem.

Mahonia pospolita

Mahonia pospolita

Porzeczka alpejska (Ribes alpinum)

Ten ozdobny krzew ma niewielkie wymagania uprawowe. Nadaje się do cienia i półcienia, ale może też rosnąć na stanowiskach, gdzie jest dużo światła słonecznego. Idealnie, jeśli będzie miała dostęp do gleby żyznej, ale tak naprawdę poradzi sobie właściwie na każdym rodzaju podłoża występującym w ogrodzie.

Porzeczka alpejska bardzo dobrze znosi cięcie, więc można z niej uformować żywopłot. Osiąga z reguły nie więcej niż 3 m wysokości. Ma bardzo ładny, szerszy u góry pokrój, liście, które jesienią pięknie przebarwiają się na żółto, delikatne, pachnące kwiaty oraz owoce (które są wprawdzie jadalne, ale niezbyt smaczne, dlatego zwykle służą w ogrodzie jako dekoracja).

Cis pospolity (Taxus baccata)

Ten reprezentant iglastych krzewów świetnie rośnie w miejscach zacienionych. Zieleni się przez całą zimę, a jego igły są dość długie i błyszczące. Dodatkowym walorem wizualnym są czerwone owoce, ale trzeba uważać, jeśli w ogrodzie przebywają dzieci i zwierzęta domowe. Te nibyjagody są bowiem bardzo szkodliwe (zresztą, silnie trująca jest niemal cała roślina).

Żywopłot z cisa pospolitego jest częstym rozwiązaniem. Jego zwarty pokrój zapewnia dużą prywatność bywalcom ogrodu i można go uprawiać na praktycznie każdym rodzaju podłoża. Podlewać trzeba tylko młodsze okazy, starsze bardzo dobrze znoszą suszę.

Żywopłot cis

Cis

Suchodrzew chiński (Lonicera pileata)

To niski, zimozielony krzew, który reprezentuje rośliny cieniolubne. Może rosnąć na różnych stanowiskach, od połowicznie zacienionych, do całkowitego cienia. Warto obsadzić nim drzewa czy miejsca ogrodu, na które ustawicznie pada cień budynków.

Krzewy te mogą rosnąć właściwie na każdej glebie, nawet alkalicznej, byle tylko nie była zbyt mokra. Liście suchodrzewu są ciemnozielone, eliptyczne i błyszczące, a zimą mogą zmienić barwę na brązową, ciekawie urozmaicając nasz ogród. Wiosną pojawiają się drobne, białe lub lekko kremowe kwiaty o przyjemnym zapachu.

Ligustr pospolity (Ligustrum vulgare)

Reprezentuje krzewy ozdobne, które mają bardzo niewielkie wymagania uprawowe. Może rosnąć zarówno na słońcu, jak i w cieniu czy półcieniu (jeśli są to mocno zacienione stanowiska, wzrost rośliny może być jedynie nieco wolniejszy). Najlepsze dla tych krzewów będą gleby żyzne, choć mogą rosnąć także na tych uboższych.

Ligustr pospolity dobrze znosi cięcie, dzięki czemu nadaje się na żywopłoty, ale wymagają one szczególnej pielęgnacji. Krzew musi być odpowiednio przycinany, aby zachować gęsty, efektowny pokrój, a ponadto nie sprzyja mu okres zimy – opadające liście powodują wtedy mało atrakcyjne prześwity.

Ligustr pospolity

Ligustr pospolity

Irga szwedzka (Cotoneaster suecicus)

To karłowaty krzew, który osiąga ok. 0,5 m wysokości. Jego liście są niewielkie, ale połyskujące, w kolorze ciemnej zieleni. Kwitnie w maju i czerwcu na biało, wytwarza też czerwone owoce, które zdobią roślinę aż do kolejnej wiosny.

Jest okrywową rośliną zimozieloną, łatwą w uprawie. Nie wymaga gleby żyznej i jest odporna na susze oraz mroźne zimy. To doskonały krzew do półcienia, bo sprzyja mu umiarkowana ilość światła słonecznego. Irga szwedzka jest często wykorzystywana do obsadzania skarp, na których znakomicie komponuje się z innymi roślinami zadarniającymi.

Irga

Irga

Śnieguliczka (Symphoricarpos)

Śnieguliczki to idealne krzewy do cienia, jak i na stanowiska bardziej słoneczne. Rośliny sadzi się w ogrodzie pojedynczo lub w grupach jako żywopłoty. Osiągają ok. 1,5 m wysokości, ich liście są małe i owalne, od spodu porośnięte włoskami. W czerwcu pojawiają się białe, różowe lub czerwone kwiaty miododajne.

Krzewy w sierpniu wydają też dekoracyjne owoce. Utrzymują się one na gałązkach nawet do końca zimy, służąc za pokarm dla ptaków, dla ludzi są silnie trujące. Śnieguliczki będą szczególnie dobrym wyborem w ogrodzie miejskim, gdyż są odporne na zanieczyszczenia powietrza. Mają też niewielkie wymagania glebowe.

Śnieguliczka

Śnieguliczka

Żylistek (Deutzia)

To jeden z tych krzewów, które mogą zająć praktycznie każde miejsce w ogrodzie. Znosi nasłonecznienie, ale równie dobrze nadaje się do cienia, więc śmiało możesz nim obsadzić np. teren wokół rozłożystego drzewa. Może mu jednak zaszkodzić większe przesuszenie podłoża oraz przymrozki (ale potrafi się po nich sprawnie zregenerować)

Rośliny te występują w wielu odmianach, które różnią się m.in. rozmiarami, terminem kwitnienia czy barwą kwiatostanów. Kwiaty żylistka są najczęściej białe bądź biało-różowe. W przestrzeni ogrodu te krzewy ozdobne można sadzić pojedynczo, w grupach lub w kompozycji z innymi roślinami.

Żylistek

Żylistek

Ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium)

Ostrokrzew to wysoki, zimozielony krzew, który doskonale nadaje nadaje na mniej lub bardziej zacienione stanowiska w przestrzeni Twojego ogrodu. Nie zaszkodzą mu nawet mroźne zimy. Roślina wytwarza bardzo efektowne liście – eliptyczne, ciemnozielone, błyszczące i otoczone na brzegu kolcami.

Ostrokrzew kolczasty kwitnie od końca kwietnia/początku maja do czerwca. Kwiaty są dwupienne, niewielkie, barwy białej. We wrześniu pojawiają się jego piękne (choć silnie trujące!), rubinowe owoce, które zdobią krzew przez całą zimę. Ostrokrzew doskonale znosi cięcie, nawet, jeśli jest ono bardzo intensywne. Może z niego powstać wspaniały żywopłot, dobrze też współgrają z nim inne gatunki (drzewa, krzewy i kwiaty) rosnące w cieniu.

Ostrokrzew

Ostrokrzew

Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum)

Wawrzynek wilczełyko zachwyca w naszych ogrodach różowymi kwiatami, należy jednak pamiętać, że cała roślina jest silnie trująca. Dla dziecka spożycie już nawet jednej jagody może skończyć się śmiercią, dlatego szczególnie ważne jest, aby maluchy nie miały do niej dostępu.

Wawrzynki to wprost idealne krzewy do cienia i półcienia, jednak są dość wrażliwe na przesuszenie podłoża. Trzeba im zapewnić regularne nawadnianie. Należą do roślin zrzucających liście na zimę. Kwiaty zdobią ogród już wczesną wiosną, zanim jeszcze pojawi się ulistnienie, a sam krzew ma bardzo atrakcyjny, kulisty pokrój.

wawrzynek

Wawrzynek

Różanecznik/rododendron (Rhododendron)

Różaneczniki to krzewy zimozielone, które doskonale rosną w cieniu i półcieniu. Poszczególne gatunki tych roślin charakteryzują się dużą różnorodnością, zwłaszcza pod względem osiąganych rozmiarów. Przeważnie są to niewysokie krzewinki lub krzewy, ale niektóre są na tyle duże, że śmiało można by je nazwać drzewami. Większość uprawianych w Polsce mieści się w przedziel 0,5 – 2,5 m wysokości, jednak istnieje też roślina zwana Rhododendron giganteum, która może mierzyć nawet 30 m!

Różaneczniki zakwitają w maju i czerwcu, a ich okazałe kwiaty z wyraźnymi pręcikami mogą mieć różne kolory – białe, różowe, czerwone, pomarańczowe, fioletowe… Liście są grube, skórzaste, eliptyczne, o połyskliwej blaszce. Młode rośliny mogą być wrażliwe na niskie temperatury, dlatego zaleca się ich okrywanie na zimę. Pamiętajmy też, że są to krzewy kwasolubne, które nie będą dobrze rosły na glebach zasadowych.

Rododendron

Rododendron

Krzewy do cienia – podsumowanie

Istnieją krzewy, które dobrze się czują w cieniu, który rzucają inne rośliny, drzewa, murki czy ściany budynków. Część z nich wytwarza piękne, barwne kwiaty czy dekoracyjne owoce.

Możesz wzbogacić przestrzeń swojego ogrodu o takie gatunki, jak: wiecznie zielony bukszpan, hortensja bukietowa, mahonia pospolita, porzeczka alpejska, cis pospolity, suchodrzew chiński, ligustr pospolity, irga szwedzka, śnieguliczka, żylistek, ostrokrzew kolczasty, wawrzynek wilczełyko czy różanecznik.