Mączka bazaltowa – zastosowanie w ogrodzie

Jak stosować mączkę bazaltową w ogrodzie? Jaki jest skład mączki bazaltowej i czy nadaje się do nawożenia roślin ozdobnych? Jak ją dawkować? Na te, a także na wiele innych pytań związanych ze stosowaniem mączki bazaltowej w ogrodzie, udzielamy wyczerpujących odpowiedzi. Sprawdź!

Maczka bazaltowa

Czym jest mączka bazaltowa?

Mączka bazaltowa to produkt całkowicie naturalny i stanowi ją zmielona skała bazaltowa (która z kolei powstaje w wyniku zastygnięcia skały wulkanicznej). Mączka z wyglądu przypomina cement, a więc ma formę pyłu, dlatego jej stosowanie jest wyjątkowo proste. Co więcej, dobrze absorbuje wodę, a rośliny doskonale radzą sobie z przyswajaniem takiego preparatu. Mączka bazaltowa może być stosowana podczas okresowych susz jako balans suszy fizjologicznej, ponieważ po jej zastosowaniu wilgoć utrzymuje się w glebie przez dłuższy czas. Mączka bazaltowa zawiera bogactwo makroelementów i mikroelementów potrzebnych roślinom do życia, zwłaszcza w okresie intensywnego wzrostu. Znajdziemy w niej składniki odżywcze, których brakuje w sztucznych nawozach. Ponieważ jest to w 100% naturalny preparat, z powodzeniem stosuje się go w postaci nawozu w uprawach ekologicznych. Mączka bazaltowa nie zawiera toksycznych substancji i jest bezpieczna zarówno dla ludzi, jak i zwierząt i środowiska. Nie wymywa też w głąb profilu glebowego, dzięki czemu nie dociera do wód gruntowych i jest w pełni dostępna dla roślin.

Jakie składniki zawiera mączka bazaltowa? Jej skład może się nieco różnić, w zależności od rejonu pochodzenia, zawsze znajdziemy w niej jednak ponad 40 różnych pierwiastków.

  • Najważniejszym składnikiem skały bazaltowej jest tlenek krzemu (krzemionka), który stanowi aż 50% jej zawartości. Dzięki niemu pędy stają się twardsze, co zwiększa odporność roślin na choroby grzybowe i ataki szkodników.
  • Około 20% mączki bazaltowej stanowi tlenek glinu.
  • Tlenek żelaza stanowi 10% skały bazaltowej.
  • Mączki bazaltowe zawierają także tlenek potasu, magnez, wapń, mangan, tytan, siarkę, fosfor, chrom, bor, cynk, miedź, molibden, jod i kobalt. Nadają one mączce zasadowy odczyn (o pH powyżej 7).
  • W składzie mączki nie ma azotu, dlatego nawożone nią rośliny nie będą przybierały zielonej masy, produkt ten ma więc podobne działanie do jesiennych nawozów mineralnych. Mączka bazaltowa pomaga przetrwać roślinom niskie temperatury (zwiększa mrozoodporność roślin) i wspomaga wiosenne przebudzenie.

Jak stosować mączkę bazaltową w ogrodzie? Nawożenie

Mączka bazaltowa sprawdzi się doskonale zwłaszcza jako dodatek do ciężkich gleb piaszczystych ubogich w iły. Składniki mineralne i mikroelementy zawarte w mączce bazaltowej występują w proporcjach najczęściej spotykanych w naturze, dzięki czemu są łatwo przyswajane przez rośliny. Składniki mączki stopniowo są rozpuszczane i rozprowadzane w glebie, a ostateczne pobierane są przez rośliny. Dlatego też jest to nawóz bezpieczny, którego nie da się przedawkować. W dodatku mączką bazaltową możemy szybko użyźnić glebę i poprawić jej strukturę. Korzystnie wpływa również na rozwój pożytecznych mikroorganizmów glebowych, mających znaczenie dla jakości podłoża.

Mączką bazaltową możemy nawozić na przykład trawnik. Mączka, jak już wspomnieliśmy, ma zasadowy odczyn, dlatego po zmieszaniu jej z lekko kwaśną glebą, uzyskamy odczyn zbliżony do obojętnego, idealnego do założenia trawnika. Ważną zaletą mączki bazaltowej jest fakt, iż zmniejsza ono ryzyko pojawienia się mchu. Zawartość składników mineralnych sprzyja prawidłowemu wzrostowi trawnika, a właściwości magazynujące glebę wspierają optymalne nawodnienie podłoża. Mączkę można również z powodzeniem stosować na już istniejący trawnik i poleca się ją zwłaszcza wtedy, gdy rozrasta się na nim mech. Zobojętnienie gleby powoduje jego zanikanie. To preparat, który warto też stosować w przypadku chorób pleśniowych (pleśń śniegowa).

Do jakich roślin można stosować mączkę bazaltową?

Zastosowanie mączki bazaltowej jest bardzo uniwersalne. Wykorzystuje się ją do nawożenia wszystkich rodzajów roślin. Świetnie reagują na nią ozdobne rośliny jednoroczne i dwuletnie, a także byliny, krzewy i drzewa owocowe, krzewy i drzewa ozdobne, warzywa, kwiaty balkonowe i domowe. Można ją porównać do najbardziej wartościowych nawozów, które sprawdzają się w polu, w szklarni, pod folią, w ogrodzie, na balkonie i w domu. Jak działa mączka bazaltowa?

  • Zawarte w niej tlenki szybko wzbogacają i użyźniają glebę.
  • Wzbogaca glebę w wiele składników pokarmowych.
  • Poprawia się struktura i właściwości gleby.
  • Powstają warunki wspierające owady pożyteczne i dżdżownice.
  • Dzięki niej rośliny mają lepszy dostęp do wody.
  • Składniki pokarmowe zawarte w mączce bazaltowej uwalniają się powoli, w naturalny sposób, w momencie, gdy rośliny ich potrzebują.

Jak stosować mączkę bazaltową?

  • Najczęściej rozsypuje się ją na glebę i rozgrabia w celu płytkiego wymieszania.
  • Jeśli stosujemy ją jako dodatek do kompostu, posypujemy każdą układaną warstwę pryzmy.
  • Dodając mączkę do dołka pod korzenie, mieszamy ją z wierzchnią warstwą gleby. W przypadku krzewów, drzewek owocowych i krzewów ozdobnych dodajemy mączkę również pod korzenie.
  • Mączka bazaltowa nadaje się także jako dodatek do papek wzmacniających z gliny, krowieńca i serwatki, w których macza się korzenie roślin przed posadzeniem.
  • Krzewy owocowe takie jak maliny, porzeczki czy agrest można w całości oprószać mączką bazaltową.
  • Zakładając nową grządkę truskawek, mieszamy mączkę płytko z glebą. Po posadzeniu truskawek rozsypujemy mączkę na rośliny.
  • Uprawiając rośliny motylkowe, takie jak fasola, groch, soczewica, soja, stosujemy mączkę bazaltową na glebę i przykrywamy kompostem.
  • Warto pamiętać, że mączka bazaltowa ma odczyn zasadowy, co oznacza, że nie należy jej stosować do nawożenia roślin kwasolubnych. Mamy tu na myśli między innymi rośliny ozdobne: wrzosy, azalie, hortensje ogrodowe, borówki amerykańskie i różaneczniki.

Dawkowanie mączki bazaltowej

Jakie dawki mączki zastosować w konkretnych przypadkach? Będą one uzależnione od kilku czynników: zasobności, rodzaju i jakości gleby, rodzaju uprawy, a także od wielkości i kondycji roślin. Jeśli stosujemy nawożenie mączką bazaltową po raz pierwszy, na przykład w warzywniku, w którym gleba jest już mocno wyeksploatowana, warto użyć jej w proporcji 2-3 kg na 10 m² powierzchni. Do kolejnych nawożeń można już zastosować jej mniej, 2-3 kg na 100 m² uprawy. Jak opylać rośliny mączką bazaltową? Można ją przesiewać przez sitko, oprószając dokładnie całą roślinę. Mączkę dodaje się także do nawożenia roślin doniczkowych i wówczas zaleca się do 5 litrów podłoża dodać dwie łyżki stołowe mączki. W przypadku istnienia lub dużego zagrożenia ze strony szkodników albo rozwoju chorób roślin w domu i na balkonie, oprószamy je w całości mączką.

A oto kilka dodatkowych informacji dotyczących dawkowania mączki bazaltowej:

  • Przed założeniem trawnika glebie bardzo ubogiej można zastosować dawkę 1,5-3 kg na 10 m².
  • W przeciętnych ogrodach na urodzajnych glebach zwykle wystarczy dawka 2-3 kg mączki bazaltowej na 100 m².
  • Do kompostu lub obornika dodajemy 5 – 7 kg mączki na 100 kg masy.
  • Do gnojówki z pokrzywy na 10 l roztworu dodajemy 2 łyżki stołowe mączki.
  • W uprawach sadowniczych zaleca się zastosowanie mączki bazaltowej w ilości 10-15 kg na 100 m².

Mączka bazaltowa stosowana na choroby i szkodniki roślin

Naturalne pochodzenie i bogactwo mikroelementów i makroelementów zawartych w mączce bazaltowej to nie jedyne cenne właściwości tego produktu. Opylanie roślin mączką bazaltową znacznie przyczynia się do ograniczenia występowania szkodników i chorób roślin i stanowi doskonały zamiennik środków chemicznych stosowanych w ogrodnictwie do walki z patogenami. Jej sposób działania jest zarówno prosty, jak i skuteczny. Pył mączki zatyka kanaliki powietrzne znajdujące się na skórze owadów, hamując dostęp powietrza, przez co owady ulegają uduszeniu. Taka metoda ochrony roślin może być wykorzystywana na przykład do zwalczania stonki ziemniaczanej, mszyc, mączlików czy gąsienic. Co więcej, opylanie roślin mączką bazaltową stwarza warunki niesprzyjające rozwojowi patogenów grzybowych. Na roślinach regularnie opylanych mączką bazaltową choroby grzybowe takie jak zaraza ziemniaka, szara pleśń i mączniaki występują znacznie rzadziej. Najlepszą porą na opylanie roślin mączką bazaltową jest wczesny ranek, gdy rośliny są jeszcze wilgotne od porannej rosy (oraz poza porami odlotu pszczół). Nie stosujemy opylania przed deszczem, a podczas zabiegu należy mieć założoną maskę przeciwpyłową.

Jeśli nasze uprawy atakowane są przez ślimaki, a jednocześnie chcemy uniknąć stosowania środków chemicznych, to prawdopodobnie najlepszym rozwiązaniem będzie użycie mączki bazaltowej. Działa ona na dwa sposoby:

  1. Obsypana dookoła grządki tworzy mechaniczną barierę dla ślimaków. Gdy ślimak będzie chciał przez nią przejść, jego ciało oblepi się mączką, która skutecznie go do tego zniechęci.
  2. Mączka bazaltowa zawiera miedź, która stanowi naturalny odstraszacz dla ślimaków. W połączeniu z barierą mechaniczną zyskujemy skuteczną i ekologiczną metodę walki ze ślimakami.

Wykorzystanie mączki bazaltowej w ogrodnictwie ekologicznym – o czym jeszcze warto wiedzieć?

Mączka bazaltowa nadaje się do stosowania w ogrodzie przez cały rok, a ponieważ nie zawiera azotu, świetnie działa jako nawóz jesienny (nie pobudza roślin do wzrostu). Zawarte w mączce bazaltowej krzemionka, wapń, magnez, żelazo, fosfor i potas wzmocnią rośliny i przygotują do niskich temperatur. Młode gałązki drzew i krzewów owocowych ulegną zdrewnieniu, a całe rośliny przejdą w stan zimowego spoczynku, zgodnie ze swoim naturalnym rytmem. Mączka bazaltowa działa odkwaszająco na gleby i może stanowić zamiennik nawozów wapniowo-magnezowych. Poprzez dostarczanie do gleby magnezu i wapnia wspiera prawidłowy wzrost roślin. Wapniowanie przy użyciu mączki bazaltowej przeprowadza się w okresie jesienno-zimowym, od października do marca.

Właściwości grzybobójcze mączki warto wykorzystać podczas wysiewów i w czasie przesadzania roślin do zaprawiania nasion. Wykorzystuje się wówczas mączkę jako naturalny zamiennik chemicznej zaprawy nasiennej. Nasiona (na przykład rzodkiewki, ogórka, pomidora, papryki) lub cebulki (cebula dymka, cebulki roślin ozdobnych) moczymy w mączce przez 3-4 dni tuż przed wysiewem. Zabieg ten chroni przed niektórymi chorobami, na przykład zgorzelą siewek, a przy tym zapewni doskonały nawóz startowy dla świeżo wykiełkowanych roślin. A oto kilka ważnych, dodatkowych informacji dotyczących zastosowania mączki bazaltowej:

  • Mączka bazaltowa stanowi świetne uzupełnienie nawozów organicznych (obornika, kompostu, biohummusu) i współdziała z pożytecznymi mikroorganizmami, które zawierają wymienione nawozy.
  • Dodanie mączki bazaltowej do obornika lub gnojówki skutecznie neutralizuje ich nieprzyjemny zapach poprzez wiązanie amoniaku.
  • Dodanie mączki do nawozów naturalnych zapobiega stratom azotu.
  • Mączka bazaltowa dodana do kompostu działa stymulująco na rozwój mikroorganizmów tlenowych, przez co kompost zyskuje odpowiednie napowietrzenie, a proces kompostowania przebiega szybciej.
  • Mączka odkwasza nawozy organiczne i wzbogaca je w minerały.
  • Mączka bazaltowa to doskonały dodatek do nawozów o prostym składzie (azot, potas, fosfor).