Pielęgnacja roślin doniczkowych – wskazówki

Pielęgnacja roślin doniczkowych jesienią, wiosną, zimą i latem może wymagać różnych zabiegów. Chociaż wymagania poszczególnych gatunków kwiatów domowych mogą się różnić, to jednak istnieje kilka podstawowych zasad, których warto przestrzegać, jeśli chcemy właściwie pielęgnować rośliny doniczkowe. Sprawdź, jakie to zasady!

Pielęgnacja roślin doniczkowych

Jak pielęgnować rośliny doniczkowe? Światło i woda

Do prawidłowego wzrostu rośliny doniczkowe potrzebują odpowiednich warunków, w tym przede wszystkim światła i wody. Większość roślin doniczkowych uprawianych w naszych domach pochodzi z rejonu tropikalnego lub subtropikalnego, dlatego zwykle sprzyja im wysoka temperatura i duża ilość światła (najlepiej rośną w świetle rozproszonym). Choć niektóre z nich lubią bezpośrednie słońce (kaktusy, aloes, ananasowate, wilczomlecz trójżebrowy), to innym może ono szkodzić (bluszcz, paproć, dracena, skrzydłokwiat). Jak sprawdzić, czy warunki panujące na danym stanowisku będą odpowiednie dla naszej rośliny? Najlepiej ustawić ją na parapecie i odczekać około 2 tygodni. W tym czasie obserwujemy kwiat, który sam nam pokaże, czy dane stanowisko mu służy (rośnie, ma piękne i zdrowe liście), czy też nie (słaby wzrost, suche albo obumarłe liście). Oczywiście w razie potrzeby szybko reagujemy przestawieniem doniczek.

Dzięki wodzie kwiaty doniczkowe mogą rosnąć i się rozwijać, jednak jej nadmiar może również zaszkodzić. Do podlewania najlepiej używać odstanej wody o temperaturze pokojowej. Ilość wody i częstotliwość podlewania zależy od wymagań rośliny, od wielkości doniczki i od temperatury, jaka panuje w danym pomieszczeniu. Warto wiedzieć, że im więcej liści ma roślina, tym szybciej wyparowuje z niej woda, a więc będzie ona potrzebować jej więcej. Niska wilgotność powietrza oraz wysoka temperatura to również czynniki, które wpływają na zwiększone zapotrzebowanie rośliny na wodę. O czym jeszcze warto pamiętać?

  • Nadmiar wody (podobnie jak niedobór) może spowodować obumarcie całej rośliny.
  • Podlewanie należy przeprowadzać rano.
  • Unikamy podlewania w czasie największego nasłonecznienia.
  • Kwiaty doniczkowe podlewamy w momencie, gdy zauważymy, że ziemia jest zupełnie sucha (wyjątek stanowią tu jednak kaktusy i sukulenty, które podlewamy dopiero, gdy ich ziemia jest wyschnięta na wiór, a ich łodygi są lekko pomarszczone).
  • Po 10 minutach od podlania wylewamy ewentualny nadmiar wody z podstawki.

Nawożenie jako jeden z filarów pielęgnacji roślin doniczkowych

Podłoże zapewnia roślinom wszystkie potrzebne substancje odżywcze. Ponieważ rośliny domowe mają ograniczoną ilość ziemi w doniczce, musimy w sposób szczególny dbać o to, by dostarczać im składniki mineralne. Najlepsze warunki zapewnimy naszym roślinom doniczkowym, stosując nawozy przeznaczone specjalnie dla danego gatunku (storczyki). Efektem prawidłowego nawożenia są rośliny o pięknie wybarwionych liściach i z dużą ilością zawiązanych kwiatów. W sklepach znajdziemy na przykład nawozy w formie stałej lub w formie granulek, które miesza się z wierzchnią warstwą ziemi podczas przesadzania. To nawozy o przedłużonym działaniu, które uwalniają substancje odżywcze pod wpływem temperatury i wody.

Jakie jeszcze nawozy można stosować do roślin doniczkowych?

  • Pałeczki nawozowe (które dodatkowo mogą zawierać substancje przeciw szkodnikom),
  • Nawóz dolistny, do spryskiwania liści,
  • Chusteczki z nawozem i nabłyszczaczem do liści,
  • Nawóz organiczny (biohumus).

Pielęgnacja roślin doniczkowych jesienią i zimą wymaga, by nie stosować nawozów, ponieważ kwiaty spowalniają w tym czasie swój metabolizm i jest to ich okres spoczynku. Nawożenie nie jest też zalecane tuż po przesadzeniu roślin (warto odczekać miesiąc). Nie należy też nawozić roślin zbyt często, ponieważ może to przynieść skutek odwrotny do zamierzonego. Używamy preparatów w dawkach zalecanych przez producenta.

rośliny doniczkowe przesadzanie

Pielęgnacja roślin doniczkowych: przesadzanie

Zdrowe rośliny, rosnąc, zwiększają swoje rozmiary nad ziemią, jak również ilość korzeni w podłożu. Jeśli nie zapewnimy im wystarczającej ilości miejsca w doniczce, zahamujemy ich wzrost lub nawet spowodujemy ich obumarcie. Dlatego też jeśli nasze kwiaty domowe zaczynają mieć mało miejsca w doniczce, to znak, że należy je przesadzić. Najlepszym czasem na przeprowadzenie tego zabiegu pielęgnacyjnego jest oczywiście wiosna, kiedy to rośliny wznawiają wegetację. Nie należy przesadzać roślin owocujących czy kwitnących. Do przesadzenia przygotowujemy doniczkę z otworem na dnie, która będzie o 2-4 cm większa od poprzedniej.

Jak przesadzić kwiaty doniczkowe krok po kroku?

  • Przygotowujemy podłoże przystosowane do wymagań danego kwiatu (na przykład do pelargonii) oraz drenaż w postaci potłuczonych doniczek, keramzytu lub kamyczków.
  • Warto wzbogacić ziemię w hydrożel, który zatrzyma na dłużej wilgoć.
  • Przed przesadzeniem podlewamy roślinę, co ułatwi nam jej bezpieczne wyjęcie z doniczki. Jeśli zauważymy zbyt długie, uschnięte lub uszkodzone korzenie, odcinamy je.
  • Na samym dnie doniczki układamy warstwę drenującą, a następnie usypujemy podłoże w taki sposób, by kwiat rósł na tej samej wysokości, co poprzednio.
  • Po posadzeniu podlewamy roślinę, dzięki czemu pozbędziemy się przestrzeni powietrznych wokół korzeni.

Pielęgnacja roślin doniczkowych jesienią, zimą, wiosną i latem

Liście roślin domowych pokrywają się kurzem, przez co nie tylko tracą swój piękny wygląd, ale także mają ograniczony dostęp do światła, co spowalnia proces fotosyntezy. Dlatego też systematyczne, delikatne usuwanie kurzu z liści to jeden z wymaganych zabiegów pielęgnacyjnych przeprowadzanych bez względu na porę roku. W zależności od rośliny, liście czyścimy wilgotną ściereczką lub specjalnymi chusteczkami (o których była już mowa). W ten sposób postępujemy z kwiatami o dużych liściach. Kurz osadzający się na drobnych listkach lepiej jest spłukać pod prysznicem, ustawiając słaby strumień letniej wody. Uwaga! Niektóre rośliny nie znoszą wody na powierzchni liści, odkurzamy je więc miękkim pędzelkiem. Należą do nich zielistki, figowce, dracena smocza czy juka, a także kwiaty z liśćmi pokrytymi meszkiem, jak fiołek afrykański.

Okres jesienno-zimowy to czas, gdy łodygi roślin często wydłużają się w poszukiwaniu większej ilości światła i rozwijają coraz mniejsze listki. W tym czasie nie nawozimy kwiatów (lub ostatecznie stosujemy nawożenie specjalnymi “zimowymi” nawozami) i staramy się im zapewnić jak najlepszy dostęp do światła albo oświetlenie pochodzące z lamp. W pomieszczeniach z roślinami trzeba też zapewnić odpowiednią wilgotność powietrza (znacznie obniżają ją włączone grzejniki). Zima to dla roślin stan spoczynku, ich podlewanie może więc odbywać się rzadziej. Większość roślin doniczkowych nie lubi, gdy w mieszkaniu panuje niższa temperatura niż 17 stopni Celsjusza, a także źle reaguje na nagłe wahania temperatur, dlatego nie zostawiamy ich przy otwartym oknie jesienią i zimą, gdy jest chłodno, a jeśli musimy wynieść je na zewnątrz, owijamy je kilkoma warstwami papieru. Niektóre kwiaty jednak preferują przenoszenie na zimę do chłodniejszych pomieszczeń, ponieważ jest to ich czas spoczynku. Wiosna, jak już wspomnieliśmy, to najlepszy czas na przesadzanie roślin do nowego podłoża i do rozpoczęcia nawożenia. Zaczynamy je również częściej podlewać. Pielęgnacja roślin latem to kontynuacja nawożenia i obfite podlewanie odstaną lub przefiltrowaną wodą. Niektórym kwiatom w tym czasie służy wystawienie na balkon. To sezon, w którym rośliny rosnące w doniczce najczęściej ulegają atakom szkodników.

Pielęgnacja roślin doniczkowych

Szkodniki roślin doniczkowych

Szkodniki roślin doniczkowych mogą pojawić się w naszym domu z różnych przyczyn. W większości przypadków znajdują się na kwiatach lub ziemi i są niewidoczne na pierwszy rzut oka. Zanim je zauważymy, zwykle zdążą już przenieść się na inne rośliny, jakie mamy w domu. Na szczęście jednak w sklepach znaleźć można ogromny wybór środków ochrony roślin, dzięki którym pozbędziemy się niechcianych gości. Jak najszybsze usuwanie szkodników to jedna z najważniejszych zasad pielęgnacji roślin.

Jakie szkodniki najczęściej atakują kwiaty domowe?

  • Tarczniki, które tworzą małe, płaskie, twarde tarczki o średnicy 1-2 mm. Żerują na spodniej części liścia i lubią suche powietrze. Liście zaatakowanych roślin żółkną, deformują się i opadają, a cały kwiat marnieje. Tarczniki często pojawiają się na juce, krotonie, dracenie i hibiskusie.
  • Przędziorki, które tworzą małe pajęczynki i żerują na spodniej stronie liścia, tworząc żółto-białe plamy. Nie lubią wysokiej temperatury i suchego powietrza. Najczęściej atakują fiskusy, azalie, bluszcz, dracenę i cissusy.
  • Wełnowce, które żerują w zakamarkach liści, a o ich pojawieniu się świadczą białe punkty i narośla na łodygach. Liście, kwiaty i owoce zaatakowanych przez wełnowce roślin żółkną i opadają. Wełnowce mogą pojawić się na gruboszu, krotonie, palmach i anturium.
  • Mszyce, które mogą występować w postaci uskrzydlonej lub bezskrzydłej. To małe, zielone lub czarne owady, wytwarzające lepką rosę miodową. Żerują na młodych pędach i liściach, które pod wpływem ich działania ulegają zniekształceniu i żółknięciu. Mszyce lubią rozprzestrzeniać się w pomieszczeniach o dużej wilgotności i najczęściej występują na takich roślinach jak niecierpek, azalia, poisencja czy fikus.