Wertykulacja trawnika. Kiedy, jak i czym ją wykonać?
Wertykulacja trawnika nie jest skomplikowanym procesem, jednak w ciągu roku wielu ogrodników o niej zapomina. Tymczasem już jeden zabieg wertykulacji w sezonie wegetacyjnym pozwala oczyścić murawę z nadmiaru filcu, a tym samym poprawić napowietrzenie gleby, wzmocnić korzenie i ułatwić regenerację trawnika, aby znów wyglądał jak soczysty zielony dywan. Dowiedz się więcej o jednym z najskuteczniejszych zabiegów pielęgnacyjnych!
Spis treści
Na czym polega wertykulacja trawnika?
Wertykulacja trawnika to pionowe nacięcie darni i usunięcie luźnych resztek z powierzchni murawy. Zabieg wymaga precyzji, stąd do jego wykonania wykorzystuje się narzędzia o ostrych zębach. Tną one zdecydowanie, zapewniając pozostającej trawie dostęp do powietrza, słońca oraz wody. Taka stymulacja gleby sprawia, że na miejscu splątanych korzeni czy obumarłych resztek tworzących ciężki filc, pojawiają się nowe pędy. Dzięki takiej pielęgnacji trawnika, trawa przechodzi swego rodzaju lifting, nabiera mocy i odzyskuje soczyście zielone ubarwienie.
Przygotowanie trawnika do wertykulacji
Wertykulacja trawnika nie jest niczym skomplikowanym, lecz wymaga odpowiedniego przygotowania. Zacznij od uprzątnięcia trawnika, pozbycia się chwastów (również opryskiem, jeśli inne metody zawodzą) i wreszcie od niskiego skoszenia trawy. Trawnik nie powinien być całkiem suchy ani zbyt mokry. Optymalne jest wykonywanie zabiegu na podłożu wilgotnym.
Wertykulacja – ważne wskazówki
Jeżeli wertykulację wykonuje amator i jest to Twój ogrodniczy debiut, to na pewno przydadzą Ci się poniższe podpowiedzi:
- głębokość nacięcia powinna wynosić około 30 mm. Do takiej głębokości dochodzi się stopniowo – najpierw nacinając do poziomu 5-10 mm, a kolejno pogłębiając o kolejne 10 czy 15 mm (w poprzek do poprzedniego cięcia),
- wertykulację trawnika wykonaj dwu- lub trzykrotnie w czasie jednej sesji,
- z pierwszą wertykulacją zaczekaj do kwietnia – gdy wykonasz zabieg na trawie, która jeszcze nie jest na to gotowa, wówczas możesz ją trwale uszkodzić,
- nie martw się, jeśli po wertykulacji przez pewien czas trawnik będzie wyglądał gorzej niż wcześniej – to normalne, bo rośliny potrzebują czasu, aby się zregenerować,
- nie wykonuj wertykulacji na młodej murawie – wertykulacja przyniesie najlepsze rezultaty na dwuletnim trawniku lub starszym. Młodszy mógłby ulec zniszczeniu.
Pielęgnacja trawnika po wertykulacji
Dla podtrzymania i wzmocnienia efektu wertykulacji należy ponownie oczyścić darń z mchu, resztek filcu, korzeni, spadów z drzew. Zrobisz to przy pomocy grabi.
Jeżeli zauważysz, że murawa jest przerzedzona, wówczas dobrym pomysłem okaże się dosianie trawy – najlepiej nasion samo zagęszczających się. .
W kolejnym kroku zastosuj nawóz poprawiający żyzność trawnika i stwarzający trawie optymalne warunki do wzrostu. Aby mieć pewność, że składniki odżywcze równiemiernie przenikną do głębszych warstw trawnika, obficie podlej go na sam koniec.

Wertykulacja w przydomowym ogrodzie
Dlaczego warto przeprowadzić wertykulację trawnika?
Wertykulacja polegająca na pionowym nacinaniu darni jest zabiegiem, który rozluźnia glebę i zapewnia jej lepszy dostęp powietrza i składników odżywczych. Usuwając warstwę filcu składającą się z obumarłych części roślin, odświeżasz trawnik i poprawiasz jego kondycję oraz wygląd.
Jakie korzyści niesie za sobą wertykulacja trawnika?
- Polepsza ogólny stan wizualny i jakość murawy,
- pomaga w skutecznym usunięciu martwej darni (warstwa filcu),
- zapewnia młodej trawie optymalne warunki do wzrostu (zwiększa dostęp do światła, tlenu i wody).
Kiedy wykonać wertykulację trawnika?
Ogólnym zaleceniem jest wertykulacja trawnika raz w roku – na wiosnę. Jednak wielu ogrodników decyduje się robić to częściej. Sygnałem, że darń potrzebuje Twojego wsparcia, jest duża wilgotność trawnika. Jeśli woda zostaje na powierzchni i nie wchłania się, to może świadczyć o grubej warstwie zalegającego filcu.
Wertykulację wykonaj wczesną wiosną, w okolicach kwietnia i połącz ją z pierwszym koszeniem. Trawa powinna zostać początkowo nisko skoszona, a potem poddana wertykulacji. To przyczyni się do jej późniejszego intensywnego wzrostu.
Kiedy zobaczysz, jak pięknie rośnie trawnik po przeprowadzonej wertykulacji, być może zdecydujesz się powtórzyć zabieg późnym latem. Dobrze jest zapewnić trawie dostęp do słońca i wody, a także upewnić się, że na jego powierzchni nie zostanie nic z warstwy przypominającej filc. To częsta przyczyna powstawania pleśni zimowej, która może z kolei prowadzić do obumierania darni.

Wertykulator ręczny
Sprzęt i narzędzia do wertykulacji trawnika
Przed wertykulacją warto zaopatrzyć się w przydatne akcesoria, narzędzia ogrodnicze oraz środki ochrony własnej. Wiele osób zastanawia się, czym wertykulować trawnik? W sprzedaży jest kilka urządzeń, wśród nich:
- wertykulator ręczny (grabie z kółkami po bokach) – prace wykonywane wertykulatorem ręcznym będą dokładne, choć pracochłonne. Sprzęt najlepiej sprawdzi się na małych trawnikach, jednak będzie od Ciebie wymagał sporego zaangażowania siły i ciągłej koncentracji,
- wertykulator spalinowy – odpowiedni na bardzo duże trawniki, kiedy potrzebny jest sprzęt wydajniejszy od wertykulatora ręcznego. Brak konieczności podłączenia do źródła zasilania pozwala na swobodne korzystanie z wertykulatora spalinowego. Niektórym przeszkadza jednak jego głośna praca i fakt, że emituje szkodliwe dla środowiska spaliny,
- wertykulator elektryczny – urządzenia pracują ciszej od spalinowych i nie zanieczyszczają przyrody. W wielu modelach można precyzyjnie skonfigurować parametry pracy, np. na jaką wysokość ciąć darń. Zaletą jest szybka i wydajna praca.
Jakich narzędzi użyć? Dobrym wyborem okazują się wertykulatory elektryczne, ale na dużych trawnikach bez dostępu do zasilania alternatywą dla nich będą wertykulatory spalinowe mające ostre sztyletowate zęby.
Wertykulacja, obok nawożenia trawnika, częstego koszenia i podlewania to jeden z ważniejszych zabiegów. Nie jest trudny, dlatego jesteśmy pewni, że po przeczytaniu naszego artykułu wiesz już, co zrobić, aby posiadać trawnik w lepszej kondycji, wolny od mchu i filcu, znacznie piękniejszy niż kiedykolwiek wcześniej!